Thai (ภาษาไทย)English (United Kingdom)

greenbar_998x20

หน้าหลัก รู้จัก MIL ตัวชี้วัด

greenbar_998x20

รู้จัก MIL

  • ความหมาย

    ความหมายของ MIL :

     

    "ความรู้และความเข้าใจวิธีการทำงานของสื่อ วิธีที่สื่อสร้างความหมาย วิธีใช้สื่อ และวิธีประเมินข้อมูลข่าวสารที่สื่อนำเสนอ นอกจากนี้ ยังมีความหมายโดยนัยถึงความรู้และความเข้าใจในคุณค่าของบุคคลและทางสังคม หน้าที่รับผิดชอบที่เกี่ยวข้องกับการใช้เทคโนโลยีและสารสนเทศอย่างมีจริยธรรม ตลอดจนการมีส่วนร่วมในบทสนทนาเกี่ยวกับประชาธิปไตยและวัฒนธรรม"(พรทิพย์ เย็นจะบก, 2554)

    MIL เกิดจากการบูรณาการ 2 ศาสตร์และทักษะเข้าด้วยกัน ดังนี้คือ

     

    1) ศาสตร์และทักษะด้าน "การเรียนรู้สื่อ" (Media literacy)

    คือการเข้าถึงสือ การอ่านสื่อออก เข้าใจความหมาย ลักษณะรูปแบบของสื่อและมีความสามารถในการวิเคราะห์ วิจารณ์ ประเมินค่าสื่อนั้นๆ ซึ่งทักษะการเรียนรู้สื่อแบ่งออกเป็น 2 ระดับหลักๆ คือ ทักษะขั้นพื้นฐาน คือสามารถเข้าใจสื่อ เรียนรู้จากสื่อ และใช้ประโยชน์จากสื่อได้อย่างเหมาะสม ถูกต้อง และพัฒนาต่อในระดับที่สูงขึ้น เช่นสามารถวิเคราะห์ วิพากษ์สื่อได้ด้วยทักษะการคิดระดับต่างๆ เช่น การคิดสร้างสรรค์ การคิดเชิงวิพากษ์ ฯลฯ เป็นต้น อีกทั้งที่สำคัญที่สุดคือ สามารถสร้างสรรค์สื่อในแบบฉบับของตนเองๆได้อย่างสร้างสรรค์

     

    2) ศาสตร์และทักษะด้าน "การเรียนรู้สารหรือสารสนเทศ" (Information literacy)

    น่าจะมีความหมายโดยภาพรวมเหมือนในโครงการรณรงค์การเรียนรู้เกี่ยวกับสารสนเทศของทวีปแอฟริกา ดังนี้ (Towards a Functional Info-literacy Campaign in African States") 2002

     

    "เป็นการปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน โดยการกำหนดสารสนเทศที่ต้องการ การค้นหา

    สารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ และการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น สิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์

    และแหล่งข้อมูลอื่นๆ เพื่อให้เป็นไปตามความต้องการ และสนับสนุนตามความสนใจของ

    แต่ละบุคคล ชุมชน และสังคมเศรษฐกิจของชาติ" (น้ำทิพย์ วิภาวิน, 2554)

  • ความสำคัญ
  • หลักการ
  • ตัวชี้วัด
    ตัวชี้วัด MIL (Media and Information Literacy)   

    ตัวชี้วัด  หรือคุณลักษณะหลักๆ  ของการรู้เท่าทันสื่อและสาร (Media and Information Literacy)  โดยภาพรวมจะมีลักษณะที่คล้ายกัน  และแบ่งออกเป็นหลายระดับ  หรือมีความหลากหลายแตกต่างกันไปโดยเริ่มจากฐานการคิด  และทักษะการคิดต่างๆเป็นฐานหลัก  ดังเช่น 
    ตัวอย่างการคิดและการตอบคำถามต่างๆที่เกี่ยวข้องกับตัวชี้วัด MIL เช่น
    ความสามารถในการคิดและการตอบคำถามต่างๆทีเกี่ยวข้องเช่น
    1) เกิดคำถามอะไรขึ้นในใจเราบ้างขณะที่เรารับสื่อและสารสนเทศนั้นๆ
    2) สื่อและสารสนเทศนั้นๆ   นำเสนอค่านิยมทางสังคม การเมือง หรือเศรษฐกิจอย่างไร
    3) ความคิดเห็นที่เกิดขึ้นจากสื่อและสารสนเทศนั้นๆสะท้อนความสัมพันธ์ทางสังคมหรือส่วนบุคคลอย่างไร
    4) บริบททางสังคมและวัฒนธรรมขณะนั้นเป็นอย่างไร
    5) สื่อและสารสนเทศนั้นๆนำเสนอความคิดหรือค่านิยมใดบ้าง
    6) สื่อและสารสนเทศนั้นๆสร้างบุคลิกลักษณะของตัวแสดงต่าง ๆ อย่างไร
    7) เป้าหมายของสื่อและสารสนเทศนั้นๆ คือ กลุ่มใด
    8) เมื่อรับสื่อและสารสนเทศนั้นๆแล้ว น่าจะมีพฤติกรรมหรือผลสืบเนื่องอย่างไร
    9) มีเรื่องใดบ้างในสื่อและสารสนเทศนั้นๆนั้นที่ไม่ได้นำเสนอออกมา (ทั้ง ๆ ที่ควรนำเสนอ)



    จากฐานการคิดหลักๆ  ดังกล่าว   นำไปสู่การทักษะพื้นฐานของการรู้เท่าทันสื่อและสาร  ดังต่อไปนี้เช่น

    1)  มีความสามารถในการเปิดรับสื่อและสารสนเทศ  โดยสามารถที่จะเข้าถึงสื่อและสารสนเทศตามที่ตนเอง                ต้องการได้            2)  มีความสามารถในการวิเคราะห์สื่อและสารสนเทศที่ได้มา  โดยพิจารณาความครอบคลุมของสื่อและสารสนเทศ                 นั้นได้  ความถูกต้อง  ความชัดเจน ฯลฯ            3)  มีความสามารถในการเข้าใจสื่อและสารสนเทศ   โดยเฉพาะภาษาของสื่อและสารสนเทศนั้นๆ  เช่น  ตัวอักษร                สัญญลักษณ์ เนื้อหา วัจนภาษาและอวัจนภาษาต่างๆ            4)  มีความสามารถในการประเมินค่าสื่อและสารสนเทศนั้นๆ  ไม่ว่าจะเป็นความเที่ยงตรง  ความถูกต้องเหมาะสม                   โดยเฉพาะความเหมาะสมกับบริบทของสื่อและสารสนเทศ ภายใต้กรอบของสังคมในขณะนั้น   เช่น  กรอบหรือ                บริบทของความเป็นประชาธิปไตย เสรีภาพของการแสดงออก ความรับผิดชอบ บริบททางสังคม กฎหมาย                 จรรยาบรรณ และวัฒนธรรม เป็นต้น5)  มีความสามารถในการใช้สื่อและสารสนเทศให้เกิดประโยชน์กับตัวเอง  ครอบครัว  ชุมชน  และสังคมภายใต้     กรอบของความเป็นประชาธิปไตย เสรีภาพของการแสดงออก ความรับผิดชอบ บริบททางสังคม กฎหมาย      จรรยาบรรณ และวัฒนธรรม เช่น  
    5.1) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อการสื่อสารข่าวสารข้อมูลต่างๆ
    5.2) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อการศึกษาและให้ความรู้
    5.3) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อความบันเทิงและการพักผ่อนหย่อนใจ
    5.4) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อความจรรโลงใจ
    5.5) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อเป็นแหล่งอนุรักษ์ความทรงจำของสังคม
    5.6) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่ออนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของสังคม
    5.7) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อเป็นศูนย์กลางการบริการข้อมูลข่าวสารและแหล่งเรียนรู้ของสังคม
    5.8) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรสารสนเทศเพื่อการเรียนรู้
    5.9) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน
    5.10) ใช้สื่อและสารสนเทศเพื่อให้การศึกษาผู้ใช้ให้เป็นผู้รักการเรียนรู้ตลอดชีวิต




    สรุปตัวอย่างตัวชี้วัดของคนที่มีทักษะ MIL
    ผู้มีทักษะการรู้สื่อและสารสนเทศคือผู้ที่มีความสามารถในการรู้ว่า  เขาต้องการสารสนเทศอะไร  หรือประเภทใด สามารถที่จะหา  หรือเข้าถึงสื่อ หรือแหล่งของสารสนเทศนั้นได้ที่ไหน  และอย่างไร  อีกทั้งสามารถกำหนด ระบุ ประเมินผล จัดการ และใช้ทั้งสือ  และสารสนเทศเพื่อการแก้ไขปัญหาหรือความต้องการต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    ทั้งนี้  สิ่งที่สำคัญและมีผลต่อทักษะการรู้ทั้งสื่อและสารสนเทศคือ ทักษะในการสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ และการแก้ปัญหา และรับรู้อย่างชัดเจนร่วมกันว่า   ทักษะการรู้สื่อและสารสนเทศเป็นพื้นฐานของทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ซึ่งถือว่าเป็นพื้นฐานสิทธิมนุษยชนของมนุษย์ โดยการเรียนรู้ตลอดชีวิตมีความสำคัญ เพราะ การเรียนรู้อย่างต่อเนื่องนั้นมีความสำคัญต่อความอยู่รอดในโลกแห่งการเปลี่ยนแปลง ตามสูตร L>C ซึ่ง L เป็นอัตราที่เพิ่มขึ้นของการเรียนรู้ ส่วน C เป็นอัตราที่เพิ่มขึ้นของการเปลี่ยนแปลง ซึ่งถ้าแต่ละคนไม่เรียนรู้ จะทำให้เสียโอกาสและเสียประโยชน์มากมายในการพัฒนาความก้าวหน้าในชีวิต  ดังลักษณะหลักๆ  ดังต่อไปนี้เช่น
    1) รู้ว่าตนเองได้รับสื่อ  หรือสารสนเทศที่ถูกต้อง   มีความสมบูรณ์หรือเพียงพอ  หรือมีความ    สำคัญต่อการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพ
    2) รู้ว่าตนเองมีความต้องการสารสนเทศ   และสื่อประเภทใด  เพื่ออะไร
    3) สามารถตั้งคำถามจากความต้องการจากสื่อ  และสารสนเทศนั้นๆได้
    4) สามารถระบุแหล่งสื่อ  และสารสนเทศที่จะเป็นประโยชน์  หรือตรงกับความต้องการของตนเอง    ของงาน  หรือของชุมชนตนเองได้
    5) สามารถ  หรือมีทักษะในการค้นหาสื่อและสารสนเทศที่ตนต้องการ  ตลอดจนสามารถพัฒนา    ต่อยอดทักษะ  และกลยุทธ์ต่างๆการค้นหา  และใช้ประโยชน์จากสื่อและสารได้อย่างมี    ประสิทธิภาพ
    6) สามารถ  หรือมีทักษะในการเข้าถึงแหล่งสื่อ  และสารสนเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
    7) สามารถ  หรือมีทักษะในการประเมินสื่อและสารสนเทศที่ได้มา  เช่น  ความถูกต้อง      ความชัดเจน  ความเท่าทันสถานการณ์  และอื่นๆ
    8) สามารถ  หรือมีทักษะในการบริหารจัดการ  การจัดเก็บ  การจัดทำระบบสารสนเทศ      และแม้แต่สื่อเองเพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ  หรือคุ้มค่า
    9) สามารถ  หรือมีทักษะในการบูรณาการสารสนเทศใหม่เข้ากับฐานความรุ้เดิม      หรือองค์ความรู้เดิม และ
    10) สามารถ  หรือมีทักษะในการใช้สารสนเทศที่ได้จากสื่อแหล่งต่างๆเพื่อการคิดเชิงวิเคราะห์     วิจารณ์  การแก้ปัญหา และการใช้ประโยชน์ต่างๆได้
    *สรุปโดยการดัดแปลงเนื้อหาจากคู่มือ MIL  ประเทศไทย  โดย พรทิยพ์ เย็นจะบก  และน้ำทิพย์ วิภาวิน, 2554
  • โมเดลที่น่าสนใจ

ระบบค้นหาข้อมูล

เมนูลัด


ผู้ให้การสนับสนุน
kulogo   01_MICT  02_EDU  03_UNESCO  04_SSS  05_SSY  06_ThaiPBS  07_STOU  08_CCDKM